Het ontstaan van Noord

In 1170, honderd jaar voordat Amsterdam werd geboren, ontstond het IJ als gevolg van een serie stormvloeden. Kijk, zie je hoe die plas water op de plaatjes steeds groter wordt? Een stuk land bleef bij het ontstaan van ‘t IJ boven water, de Volewijk. Daar sta je nu.

De geboorte van de Amstel

Je kunt op de kaartjes ook een riviertje zien, het Waterlandse Die. Volgens archeologen ontsprong het Die ongeveer waar nu de Stopera staat. Het Die lag enkele kilometers ten noorden van een veenrivier die je vast bekend voorkomt, de Amstel. Rond 1200 moeten de twee rivieren met elkaar verbonden zijn geraakt. In de dertiende eeuw werd, een kilometer ten zuiden van hier, een dam in de rivier gelegd. De dam waar alles mee begon en waar Amsterdam zijn naam aan te danken heeft.

Situatie rond 1100, Mapping History
Situatie rond 1170, Mapping History
Situatie rond 1200, Mapping History
Beeld bovenaan: Kaart van Amsterdam en omgeving Bladverdeling, 1921, Stadsarchief Amsterdam

Gerelateerd

Oerknal aan het IJ

Boek van Bas Kok
In Oerknal aan het IJ werpt Bas Kok een nieuw licht op Amsterdam-Noord. De eeuwenlang doorwerkende invloed van het galgenveld op het aanzien van Noord, de opkomst en ondergang van de scheepswerven en de rijzende ster van de cultuurpaleizen EYE en A'dam Toren. Bovenal stuitte Bas op een nog onbekend verhaal van Noord. Het zet de geschiedenis van het stadsdeel - en dat van de hele stad Amsterdam - op z'n kop.
Koop het boek

De Geschiedenis van de Buiksloterham en Buiksloot

Website
Canon van de vroegste geschiedenis van Noord (tot 1919)
Naar website

Dijkreis

Podwalk van Pop-up City
Dijkreis is een podwalk die je meeneemt op een ontdekkingstocht over de 11 kilometer lange Waterlandse Zeedijk. In veertig bijzondere verhalen leer je over de geschiedenis van Amsterdam-Noord op de plek waar die zich daadwerkelijk afspeelde.
Naar de website

De geboorte van de stad. Op zoek naar middeleeuws Amsterdam

Tentoonstelling
Hoe werd Amsterdam de stad die we vandaag kennen? De tentoonstelling De geboorte van de stad – Op zoek naar middeleeuws Amsterdam verkent de fascinerende vroegste geschiedenis van de stad. Ontdek hoe in een paar eeuwen tijd de kleine nederzetting aan de Amstel en het IJ uitgroeide tot een bekend bedevaartsoord en een invloedrijke havenstad, en sta oog in oog met de oudste bekende Amsterdammer.  Van 7 maart t/m 6 juli 2025 in de Tentoonstellingszaal van het Stadsarchief Amsterdam.
Naar de website

De verhalen